Dr. Hüseyin Kâmi Büyüközer ile Helal Sertifika üzerine

51. Sayı Mülâkatlar

Mülakat / M. Ramazan Üğücü

 

Dinimiz helal, sağlıklı, iyi ve güzel gıdalarla beslenmemizi emretmektedir. Haram ve şüphelilerden uzak durmamızı, muttaki kullar olmamız için şart olarak bildirmektedir. GİMDES’in Helal Sertifikalamadaki uygulaması işte bu temel çizgilere dayanmaktadır.

 

 

 

 

İçerik (muhteviyat) bilgilerini tüketicilere bildirmek için uygulanan etiketler ne yazık ki güvenilir değildir. Ya doğru bilgiler içermiyor ya da içerik bilgileri normal düzeyde bir tüketicinin anlayabileceği şekilde tanzim edilmiyor. Bu noktada da tüketicinin güveneceği tarafsız, bağımsız ve bilgili bir kurumun desteğine ihtiyaç bulunmaktadır.

 

 

TGTV ve İDSB gibi Türkiye’nin büyük ve saygın çatı kuruluşlarına ve 50 ülkenin helal sertifikalama çalışmalarını yapan kuruluşların oluşturduğu “WORLD HALAL COUNCİL (WHC) çatı kuruluşuna üye olup Malezya merkezli WHF ve Brüksel merkezli AHC-EUROP çatı kuruluşlarının da kurucu üyesidir.

 

Kardeşlerimiz, kolaylık sağlayacağı için GİMDES’e bu bakımdan hem duâ etmeleri hem desteklemeleri hem de mümkün mertebe onun önünü açacak desteklere yardımcı olması gerekir ki yapacağı şey günlük ihtiyacını temin ederken mümkün mertebe hem satıcı firmayı hem üretici firmayı hem de kontrol etmek zorunda olan devlet kurumlarını ikaz etmesi lâzım ki bugün hanım kuruluşları, Allah razı olsun, çok güzel çalışmalar yapıyorlar.

 

  1. Yurtdışında kazandığınız hassasiyetin neticesinde 1985’te Türkiye’ye dönüşünüzden sonra gördüğünüz manzara neticesinde “Gıda Raporu” kitabını çıkartarak insanımıza yediği gıdaların hem sağlığa zararlı hem de haram olabileceği şuurunu vermeye çalıştınız. Ferdî çalışmaların neticesinde bir kurum halinde çalışmanız gerekliliğini anlayarak 2005’te GİMDES’i kurdunuz ve size müracaat eden üreticilere “Helal Sertifikası” veriyorsunuz, İslamî çizgi ve belirlediğiniz sağlık standartlarına uygun ise.

Çalışmalarınızı kısaca özetledikten sonra sorularıma geçmek istiyorum.

 

Dinimiz helal, sağlıklı, iyi ve güzel gıdalarla beslenmemizi emretmektedir. Haram ve şüphelilerden uzak durmamızı, muttaki kullar olmamız için şart olarak bildirmektedir. GİMDES’in Helal Sertifikalamadaki uygulaması işte bu temel çizgilere dayanmaktadır. Bugün için TC devletinin, İslâm dinine dayalı yaşam tarzı ve onun önemli bir rüknü olan helal yaşam, helal ürün konularında yasal bir mevzuatının bulunmaması sebebi ile uygulama ihracata dönük olarak yürütülmektedir. Hâlen çeşitli gıda ve kozmetik sektörlerinde 100 civarında firmamıza “Helal Sertifika” verilmiştir. Mürâcaat eden diğer firmalar için çalışmalar sürdürülmektedir. 2011 yılı sonu itibari ile bu rakamın 250’ye çıkacağını tahmin ediyoruz.

  1. Tüketici olarak ürünlerin üzerinde yazan içeriklere ne kadar güvenebiliriz? Muhteviyatı tamamen yazılıyor mu?

İçerik (muhteviyat) bilgilerini tüketicilere bildirmek için uygulanan etiketler ne yazık ki güvenilir değildir. Ya doğru bilgiler içermiyor ya da içerik bilgileri normal düzeyde bir tüketicinin anlayabileceği şekilde tanzim edilmiyor. Bu noktada da tüketicinin güveneceği tarafsız, bağımsız ve bilgili bir kurumun desteğine ihtiyaç bulunmaktadır.

  1. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı muhteviyat noktasında hâkim bir denetime ve şuura sâhip mi?

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın bu konuda gerek kadro ve gerek teçhizat bakımdan yeterli olamadığı düşüncesindeyiz. Yaklaşık 40.000 civarında firmanın binlerce ürününün denetlenmesi büyük önem arzetmektedir. Özellikle menfaat hesaplarının ahlakî kuralların üzerine çıktığı bir toplum içinde yaşıyoruz. Bu, olayın vahametini daha da büyütmektedir.

  1. Bir üretici “Helal Sertifikası”na nasıl sâhip olabilir?

GENEL ESASLAR

İslâm’da “HELAL GIDA” terimi sâdece temizlik ve hijyen kalitesine uygunlukla sınırlı değil, aynı zamanda gıdaların Kur’ân ve hadisler çerçevesinde belirtilen İslâmî kurallara uygun olmasını da içerir.

İslâm’da “HARAM GIDA” terimi sâdece temiz veya hijyenik kalitede üretilmeyen gıdaları değil, aynı zamanda Kur’ân ve hadisler çerçevesinde belirtilen İslâmî kurallara uygun olmayan gıdaları da içerir.

HELAL SERTİFİKA ADIMLARI

Firmanın Helal Sertifika Başvurusu (www.gimdes.org sitesinden indirilebilir.

  • GİMDES’de ön inceleme, gerekirse ek bilgi ve belgelerin taleb edilmesi
  • Denetleme için sözleşmenin taraflarca imzalanması
  • Firma tesislerinde denetim süreci
  • Denetlemelerin sonucu üzerinde denetçilerin değerlendirmeleri
  • Uyulması gereken şartların firmaca tam olarak sağlanması
  • GİMDES İlim Kurulunun tamamlanmış denetimler üzerine raporu
  • Helal Sertifikalama
  • Helal Güvence Sisteminin Takip Hizmetleri

ÖN ŞARTLAR

Firma “Helal Ürünler” üretmek için gönülden istekli olduğunu bildiren yazılı bir taahhüdname vermelidir.

Sistem ‘Helal El Kitabı’ olarak yazılmalı ve belgelendirilmelidir

Helal El Kitabı diğer kalite sistemlerinden ayrı olarak hazırlanmalıdır.

Helal Güvence Sistemi, Helal Sertifikalandırma işleminde ön koşuldur.

Helal Sertifikalı Firma, Helal Güvence Sistemi adı verilen Helal üretimin sürdürülebilirliğini garanti eden sistemi kurmalıdır.

Bunun için firma “HGS El Kitabını” hazırlamalıdır.

MADDELERİN HELALLİĞİNİ SAĞLAMAK İÇİN GİMDES GEREKLİLİKLERİ

  1. Helal Sertifikalandırma kuruluşları tarafından hayvan/hayvan türevleri maddeler ve diğer karışık ve kritik maddeler için verilen “Helal Sertifikası”
  2. Mayalanan ürünler için içerdikleri ürünleri kapsayan, içerik maddelerinin detaylı analizi ve dökümü.
  3. Maddelerin orijinal kaynağı (başlangıç maddeleri)
  4. İşlemde kullanıldığı belirtilen yardımcı maddelerin akış işlemleri
  5. Ürünün, görünen etiket bilgileri ile uyumlu olup olmadığı
  6. Gerekliyse labarotuvar analizi.

 

  1. Dünya üzerinde tek bir “Helal Sertifikası” üzerinde çalışmalarınız olduğunu biliyoruz. Hem halkımızı hem de Müslümanları hatta insanları şuurlandırmak için ne gibi çalışmalar yapıyorsunuz?

2005 yılında duyarlı birkaç kardeşimiz tarafından kurulan kısa adı GİMDES olan Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Denetleme Sertifikalama Derneği helal ve sağlıklı gıda gibi yaşamımızda çok önemli, fakat gözden kaçırdığımız bir konuda çalışma yapmaktadır.

Helal ve sağlıklı sertifika çalışmalarımız alt birimimiz olan GİMDES helal ürünleri araştırma enstitüsünde yürütülmektedir. İhracata dönük olarak verilmekte olan helal gıda sertifikası Endonezya MUI, Singapur MUIS, Malezya IFRC ASIA, WHF, JAKIM, Amerika Birleşik Devletleri AHF ve Avrupa AHC-AUROP gibi helal gıda alanında otorite olan kuruluşlar tarafından tanınmakta ve partner kontrolor kabul edilmektedir. Bu özelliğimiz sebebi ile firmalarımızın ihracat potansiyellerinde önemli bir gelişme ve açılım sağlamaktadır.

Sertifikalama alanında ihtiyaç duyulan uzman eleman yetiştirilmek amacı ile belirli peryotlarla helal sertifika denetcisi eğitimi ve helal kesim sertifikalı kasap eğitimi vermektedir.

Fıkıh ilim ve teknik bilim kurullarımızın hazırladığı helal gıda standardı uygulamaya konulmuştur. Bu sıtandartlara bağlı olarak ihracata dönük olmak üzere süt ve süt ürünleri kırmız ve beyaz et kesimi ile ileri et mamülleri, helva ve reçel un ve un katkı maddeleri çikolata ve şekerleme sektöründen 80 firmaya helal sertifikası verilmiştir.

Derneğimizin öncülüğünü yaptığı helal gıda platformu çeşitli sivil toplum kuruluşlarında konferanslar düzenlemekte basın yayın organlarında röportaj ve söyleşi yaparak toplumumuzu biliçlendirmektedir. “GİMDES Hanımlar Kurulu” hanım kardeşlerimizin bilinçlenmesini sağlamak amacı ile seminer ve konferanslar düzenlemektedir.

TGTV ve İDSB gibi Türkiye’nin büyük ve saygın çatı kuruluşlarına ve 50 ülkenin helal sertifikalama çalışmalarını yapan kuruluşların oluşturduğu “WORLD HALAL COUNCİL (WHC) çatı kuruluşuna üye olup Malezya merkezli WHF ve Brüksel merkezli AHC-EUROP çatı kuruluşlarının da kurucu üyesidir.

Düzenlediğimiz helal gıda 2008 uluslararası konferansı ülkemizde sahasında önemli gelişmelerin tetikleyicisi olmuştur.

Helal Gıda 2009 Uluslararası Konferansı dünyada ilk defa 20 ayrı ülkenin helal sertifikalama kurumlarından 25 uzmanın katılımının sağlandığı büyük ve verimli bir toplantı gerçekleştirmişti.

2010 yılında çıtayı bir adım daha yükselterek “Helal Gıda 2010 Uluslararası Konferansı” WORLD HALAL COUNCIL Kongresi ve CNR Fuarcılık işbirliği ile Helal gıda 2010 fuarını organize etmiş olan GİMDES ‘HELAL OLSUN TÜRKİYE!’ sloganı ile yoluna devam etmektedir.

 

  1. “Helal Sertifikası”nın ileride nasıl bir konuma sâhip olmasını hayal ediyorsunuz?

 

Helal sertifikalanmış ürünler için pazar çok büyüktür. Dünyadaki 2 milyara yakın Müslüman’ı, Helal sertifikalanmış ürün tercih eden milyonlarca gayrimüslim insanı kapsamaktadır. 20 milyon Amerika’da, 35 milyon Avrupa’da, 400 milyon Afrika’da, 950 milyon Asya’da, 250 milyon Ortadoğu’da Müslüman nüfus yaşamaktadır. Kaynaklar, helal ürün pazarının yıllık talebinin 850 milyar ABD doları civarında olduğunu belirtmektedir. Tüm helal hizmetlerin ise toplam 2 trilyon ABD doları olduğu tahmin ediliyor. Ne yazık ki bu potansiyel gücün, bugün için %14’ü kullanılabiliyor.

 

  1. İrfan Mektebi helal gıda tüketiminde ciddi bir hassasiyeti olan bir okur kitlesine sâhiptir. Buradan okurlarımıza neleri tavsiye etmek istersiniz?

Tabi en önemli olan bu kitleleri harekete geçirebilirsek oyunun önemli bir tarafını oynamış duruma gelmiş oluruz ki bu kitlelerin en büyük noksanlığı bilgi noksanlığıdır. Bu bilginin şuurlu bir şekilde, bu yerlere bu fonksiyonu ifa etmeli. Her sayısında mümkün mertebe bu konuda yeni bilgileri aktarırsa kendiliğinden bu noksanlık tamamlanmış olur. Mümkün mertebe helal sertifika almamış ürünlerle arasında mesâfe bırakmasında fayda vardır. Ne kadar zor bulunabilse de helal sertifikalı ürünü almaya çalışmalıdır. Diyelim ki tavuk almak istiyoruz. Bugün Türkiye’de 3 milyon tavuk kesiliyor. Maalesef bunun 2 milyonu GİMDES’İN kontrolünde değil ve kimisi makine kesim dediğimiz ve İslamî şartlara uymayan bir sistemle kesiliyor. Şimdi “Helal Sertifika” almış bir tavuk ismini duymuşsak kendi marketimizde de bu ürün yoksa ilk olarak satıcıyı ikaz ederek “ben “Helal Sertifika”lı tavuk getirmeni istiyorum, getirmezsen ben alışverişimi keseceğim.” demeliyiz. Şimdi böyle bir şuur oluşursa market sâhibi de ticâreti için o ürünü getirecektir. Marketimiz ürünü temin edinceye kadar iki sokak ötede varsa üşenmeyecek, o ürünü oradan alacak. Neden? Çünkü helal lokma yemek ve aile efradımıza yedirmek durumundayız. Böyle bir vecibe ile görevli olan insan, üşenmeyecek, gidip oradan alacak. Yoğurdu sorgulayacak, yoğurtta jelâtin katılmamışsa marketinden alabilir. Market sâhibi izahını yapamıyor ya da jelâtin kullandığını açıkça söylüyorsa kesinlikle o marketten almamamız gerekiyor. Zîra şu andaki dünya şartları itibariyle bu jelâtinin helal olabilme ihtimali çok zayıf. Ne yapmalıyız? Biraz yorulacağız, evimizde yapacağız. Maalesef şu ana kadar tesbitimize göre bazı fırınlar 18 çeşit katkı maddesi koyuyor ekmeğe. Hâlbuki bizim klasik ekmeğimizde un, su, maya ve tuzdan ibârettir. Şimdi 18 çeşit katkı maddesi var. Kabuk kalınlığı şöyle olsun diye şu katkı maddesi, içinin sünger gibi olması için şu, renginin şöyle olması için bu. 18 tane katkı maddesinin büyük bir kısmı sağlığa ve İslamî hassasiyete aykırı düşebilecek maddelerden oluşuyor. Fırıncımızı kontrol edeceğiz, katkı maddesi kullanıyor mu, kullanmıyor mu? Kullanıyorsa ekmeğini almayacağımızı söyleyeceğiz. Ve bu katkı maddelerini kullanmaktan vazgeçirmeye çalışacağız. Aksi halde katkısız ekmek yapan bir fırın, market varsa oradan alacağız. Buna benzer örnekleri çoğaltabiliriz. Et, tavuk gibi bütün bunlar böyle bir gayretin ortaya konmasını gerektiren durumlar. Dolayısıyla bunun için İslâm davasına yürekten inanmış insanların omuzlarına bir mesuliyet getirmektedir ki bu mesuliyeti yerine getirme şuuruna sâhip kardeşlerimiz biraz terleyecekler, gayret edecekler ve GİMDES’İN açtığı bu yolun bir an evvel güçlenmesine yardımcı olacaklar ve mümkün mertebe satıcı firmaları helal sertifikalı ürün satmaya teşvik edecekler. Mesela diyelim ki un, basit bir şey, unun oluşumda öyle katkı maddeleri var ki domuzun enziminden yapılmış maddeler de katılabiliyor. Helal olmayan, beyazlatmak için kullanılan katkı maddeleri var, tüketici bunları bilmez. Ama helal sertifikalı hâle getirilirse helal sertifika kurulu bu mesuliyeti tekellüf etmiş olur ve bir Müslüman’a helal yiyip içme farz-ı ayndır. Bunu denetlemek üzere çıkmış bir kurum olarak GİMDES bu mesuliyeti yüklenmiştir. Böylece farz-ı kifâye durumuna gelir. Kardeşlerimiz, kolaylık sağlayacağı için GİMDES’e bu bakımdan hem duâ etmeleri hem desteklemeleri hem de mümkün mertebe onun önünü açacak desteklere yardımcı olması gerekir ki yapacağı şey günlük ihtiyacını temin ederken mümkün mertebe hem satıcı firmayı hem üretici firmayı hem de kontrol etmek zorunda olan devlet kurumlarını ikaz etmesi lâzım ki bugün hanım kuruluşları, Allah razı olsun, çok güzel çalışmalar yapıyorlar. Onlar kendi aralarında imzalar topluyorlar. Firmalara efendim, devletin kurumlarına göndererek isteklerini dile getirmeye çalışıyorlar. Bu çok önemli. Bu bizim hakkımızdır. Bizim haklarımız gasb edilmiş durumda. Biz haram yemek istemiyoruz, helal yemek istiyoruz, ama bunun helalliğiyle alâkalı net bilgi vermiyorlar. En tabi hakkımız olduğu hâlde, bu hakkımız gasbedilmiş durumda. Bu hakkı GİMDES eliyle kurtarmaya çalışıyoruz. Bu anlayışla bize mutlaka kardeşlerimizin destek olması ve bizi taklid ederek yanlış iş yapmak isteyenlere de fırsat vermemelidir. Maalesef her toplumda olabiliyor. Yeni bir şey çıktığında, eğer hakkaten hayırlı bir iş ise onun taklidleri çıkıyor. Sırf onun sırtından faydalanmak için. Helal sertifika kurumunu GİMDES ortaya koydu. Ama taklidleri var piyasada. Biz de sertifika veriyoruz diyorlar, ama onların verdiği sertifika, içi kof bir sertifika. Ama ucuz oluyor, şöyle oluyor, böyle oluyor. Buna dikkat etmemiz lâzım. Yani GİMDES’İN damgasını taşımayan sertifikaların temel helallik şartlarını taşımadığı fikrine sâhip olmamız lâzım ve onları elimizin tersiyle itmemiz gerek. Allah râzı olsun.

Hocam Allah râzı olsun, Allah çalışmalarınızda muvaffakiyetler versin.

 

escort izmit , escort samsun , escort eryaman , escort eskisehir ,